कोरोना तेस्रो लहरका लागि सावधानी

एकातिर दिनप्रतिदिन बन्दाबन्दी खुकुलो हुँदै छ, अर्कातिर मानिसहरूको स्वास्थ्यसम्बन्धी मापदण्डमा लापरबाही बढ्दै छ, जसका कारण कोभिड–१९ को तेस्रो लहरले पुनः नेपाली जनजीवन आक्रान्त बनाउने देखिन्छ । पछिल्लो समयमा कोरोनाको नयाँ भेरियन्ट डेल्टा र डेल्टा प्लस पनि देखा परिसकेको छ । कोभिड–१९ का विभिन्न भेरियन्टले विश्व मानव समुदाय नराम्रोसँग प्रभावित भएको छ । समयमा खोपको व्यवस्थापन नगर्ने हो भने डेल्टा प्लसले ठूलो असर पु¥याउने देखिन्छ । यो भेरियन्ट भारतसहित विश्वका अन्य ११ वटा मुलुकमा देखा परिसकेको छ । यो म्युटेसनको नाम के–४१७ एन हो । डेल्टा प्लस हालसम्म देखिएका भेरियन्टमध्ये सबैभन्दा बढी उच्च संक्रामक खालको छ ।
स्वास्थ्यसम्बन्धी मापदण्ड पालना नगर्ने हो भने डेल्टा प्लस कोभिडको तेस्रो लहरको उत्प्रेरक हुने उच्च सम्भावना रहेको छ । यो डेल्टा प्लसका भाइरस कोशमा टाँसिन सक्ने क्षमता अरूभन्दा बढी भएका कारण यसले बढी नै असर पु-याउने विज्ञहरुको दाबी पनि छ । जबकि शरीरमा उत्पन्न हुने एन्टीबडीलाई डेल्टा प्लस भाइरसले कम गराउन सक्छ । त्यसैले यसले बालबालिकादेखि बूढाबूढी सबै उमेरका मानिसको फोक्सोमा बढी असर पार्ने क्षमता भएका कारण योबाट बच्न बढी स्वास्थ्य सुरक्षा कायम राख्न वा मापदण्ड पूरा गर्न आवश्यक छ । हालसम्मका कोभिडका भेरियन्टमा डेल्टा प्लस ज्यादै खतरनाक भेरियन्टका रूपमा देखा परेको छ ।
डेल्टा प्लस भेरियन्ट फोक्सोको रिसेप्टरमा बलियोसँग टाँसिएर बस्न सक्ने भएका कारण यसले फोक्सोलाई छिट्टै असर पु-याउँछ । यसले मोनोक्लोन एन्टिबडी ककटेललाई समेत माथ दिन सक्ने भएका कारण डेल्टा प्लस भेरियन्टको फैलन क्षमता र फोक्सोमा टाँसिने क्षमता उच्च रहेको छ, जसका कारण भारत सरकारले डेल्टा प्लसलाई भेरियन्ट अफ इन्टरेस्टको सूचीमा राखेको हो । पछि यसको असर बढ्दै गएका कारण उसले यसलाई भेरियन्ट अफ कन्सर्नमा राखी सकेको छ । त्यसैले यसको लहरबाट बच्न सबैभन्दा पहिले बन्दाबन्दीको पूर्ण रूपमा पालन गर्नु आवश्यक छ भने स्वास्थ्य मापदण्डमा कुनै पनि किसिमले सम्झौता गर्न नहुने देखिन्छ । नत्रभने यो भेरियन्टबाट धेरै मानिस नराम्रोसँग प्रताडित हुन सक्ने देखिन्छ । निषेधाज्ञा पूर्ण रूपमा खुला गर्ने हो भने यसले नेपाली जनमानसमा ठूलै क्षति पुग्ने देखिन्छ । डेल्टा प्लससहित देशमा हालसम्म भेरियन्ट अफ कन्सर्नका रुपमा अल्फा र डेल्टा भेरियन्ट देखिएका छन् । पहिलो लहरको भाइरसभन्दा यो शतप्रतिशत बढी संक्रामक रहेको छ । यसका ६४ वटा नमुना देखिइसकेका छन् । त्यसैले यो डेल्टा प्लस भेरियन्टबाट बच्न हामी सबैले स्वास्थ्य सुरक्षामा विशेष रूपमा जोड दिनुपर्छ । यसैगरी भेरियन्ट अफ इन्टरेस्टका रूपमा रहेको अर्को भेरियन्ट कप्पा पनि नेपालमा देखा परिसकेको छ । कप्पा भेरियन्ट २८ देखि ८९ प्रतिशतसम्म बढी संक्रामक देखिएको छ ।
विश्वव्यापी रूपमा फैलिएको कोरोनाका विभिन्न भेरियन्टका बारेमा अमेरिकामा व्यापक रूपमा खोज–अनुसन्धान जारी छ । भाइरसको स्वरूप परिवर्तन र त्यसका भेरियन्टमाथि व्यापक रूपमा खोज–अनुसन्धान भए पनि हालसम्म यसका कतिवटा भेरियन्ट देखा परेका छन् भन्ने तथ्य सार्वजनिक भएको छैन । जहाँ म्युटेन्ट भएर आएका भाइरसका प्रत्येक भेरियन्टको अध्ययन तीव्र रूपमा भइरहेको छ । अध्ययनबाट थप कुरा के प्रमाणित भएको छ भने म्युटेन्ट भएर आएका नयाँ भेरियन्ट अघिल्ला भेरियन्टभन्दा बढी घातक हुने गरेका छन् ।
भाइरसहरू जति बढी म्युटेन्ट हुन्छन्, ती बढी घातक बन्न सक्छन्, जसका कारण शरीरमा तीव्र फैलिने हुँदा मृत्युदर बढी हुन्छ । लगातार म्युटेड भइरहेका यस्ता भेरियन्टहरूमध्ये केही प्रतिशत मात्र उच्च संक्रामक र घातक छन् । यस्ता भेरियन्टहरूमध्ये केहीले अन्य भाइरसलाई नै असर गरिरहेका हुन्छन् । तर, केही भेरियन्ट यस्ता छन्, जुन शतप्रतिशत घातक हुन्छन् । उच्च संक्रामक भेरियन्टहरू त्यत्तिकै घातक देखिएका छन् । कोभिड भ्याक्सिन नलगाएकाहरूमा नयाँ भेरियन्टको असर बढी देखा परेको छ ।
यो महामारीबाट बच्ने उपाय नै पूर्ण रूपमा स्वास्थ्य मापदण्डको पालना र खोप नै हो । जबसम्म सबैले पूर्ण रूपमा खोप प्राप्त गर्न सक्दैनन् तबसम्म यसको त्रास र जोखिम सबैमा उत्तिकै बढिरहन्छ । त्यसैले कोरोना संक्रमितको पहिचान गर्न दु्रत गतिमा परीक्षण कार्य बढाउने र संक्रमित पत्ता लगाएर उपचार गर्न सकेमा कोरोनाको जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ । मुलुकमा देखिएको स्वास्थ्य सुरक्षाका राज्य नै बढी जिम्मेवार हुनुपर्छ । समयमा नै खोपको व्यवस्था नहुन हो भने कोभिडको तेस्रो लहरको असरले भयावह अवस्था सिर्जना गर्न सक्छ । त्यसैले समयमा नै कोभिड खोपको व्यवस्थापन गर्ने हो भने कोभिडका विभिन्न भेरियन्टको लहरबाट हुने असर वा जोखिम न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ ।

जनहितको लागी जारी देवेन्द्र अर्याल ‘आँसु From Karobardaily.com

Facebook Comments